Ay burcunu hesaplamak için üç şey gerekir: doğum tarihin, mümkünse doğum saatin ve doğduğun yerin saat dilimi. Güneş bir burçta bir ay kaldığı için Güneş burcunu takvimden okuyabilirsin. Ay ise bir burçta iki ila iki buçuk gün kalır. Aynı gün doğan iki kişinin bile Ay burcu farklı çıkabilir. Aşağıda önce en kısa yol var, sonra efemeris tablosuyla gerçek sayılar üzerinden elle hesaplama, en sonda da saatini bilmiyorsan yapabileceklerin.
Kısa cevap: Ay burcum ne?
En hızlı yol, doğum tarihini ve saatini bir hesaplayıcıya girmek. Ücretsiz ay burcu hesaplama aracı tarayıcında çalışıp hiçbir şeyi kaydetmez. Ay o gün burç değiştirdiyse bunun hangi saatte olduğunu da söyler. Saatini bilmiyorsan araç günün başını ve sonunu karşılaştırır: ikisi aynı burçsa Ay burcun kesin, farklıysa iki burcu da okursun. Aşağıdaki bölümler aracın arkasındaki hesabı anlatıyor. Hesabı kendin yapmak ya da bazı sitelerin neden farklı sonuç verdiğini anlamak istiyorsan okumaya devam et.
| Ne gerekir | Neden |
|---|---|
| Doğum tarihi | Ay'ın o gün hangi burçta olduğunu belirler. Ay her 2-2,5 günde bir burç değiştirir. |
| Doğum saati (mümkünse) | Ay günde yaklaşık 13° ilerlediği için burç sınırına yakın günlerde burcu saat belirler. |
| Saat dilimi | Efemeris tabloları evrensel saate (UT) göre hazırlanır. Türkiye saati UT'nin 2 ya da 3 saat ilerisinde. |
| Doğum yeri | Yalnızca saat dilimini bulmaya yarar. Yükselen burcun aksine Ay burcu enleme ve boylama bağlı olmaz. |
Ay burcu neden Güneş burcu gibi tarihten okunamaz?
Çünkü Ay gökyüzünün en hızlı cismi. Güneş zodyakın on iki burcunu bir yılda dolaşıp her burçta yaklaşık otuz gün kalır. “21 Mart-19 Nisan Koç” gibi sabit tarih aralıklarının işe yaraması bundan. Ay aynı turu ortalama 27,32 günde tamamlar. Bu da günde ortalama 13,2 derece, burç başına ortalama 2,46 gün demek. Hızı da sabit kalmaz: Dünya’ya yakınken günde 15 dereceye yaklaşır, uzaktayken 12 derecenin altına iner. Bu yüzden Ay burcu için yıllık bir takvim yok, her doğum gününe ayrı ayrı bakmak gerekiyor.
Bir de şu var: Ay’ın herhangi bir günde burç değiştirme olasılığı kabaca yüzde kırk. Yani beş kişiden ikisi doğum saatini bilmeden Ay burcundan emin olamaz. Araç saati bu yüzden soruyor. Yükselen burçtaki gibi her dakikanın önemli olduğu bir durum yok burada.
Elle hesaplamak için ne gerekir?
Bir efemeris tablosu ve bir hesap makinesi. Efemeris, gezegenlerin her gün 0 saat evrensel saatteki (UT) zodyak boylamlarını veren tablo. Astroloji kitaplarının sonunda basılı hâlde bulunur, internette de yıllara göre ayrılmış ücretsiz sürümleri var. Boylam ise 0° Koç’tan başlayıp 360°‘ye kadar giden tek bir sayı ve her 30 derecesi bir burca karşılık gelir.
Boylamdan burca: 0-30° Koç, 30-60° Boğa, 60-90° İkizler, 90-120° Yengeç, 120-150° Aslan, 150-180° Başak, 180-210° Terazi, 210-240° Akrep, 240-270° Yay, 270-300° Oğlak, 300-330° Kova, 330-360° Balık. Boylamı 30’a böldüğünde bölümün tam kısmı burcun sırasını (0 Koç, 11 Balık), kalan da burç içindeki dereceyi verir.
Adım adım: Ay burcu elle nasıl hesaplanır?
Örneğimiz: 15 Mart 1995, saat 14.30, İstanbul. Sayılar astronomik bir efemeristen geliyor. Kendi doğum tarihin için de aynı adımları izleyebilirsin.
1. Doğum saatini evrensel saate çevir. Efemeris 0 saat UT’ye göre hazırlanır, senin bildiğin ise yerel saat. Türkiye Eylül 2016’ya kadar kışın UT+2, yazın UT+3 kullandı. O tarihten beri yıl boyu UT+3’te. 15 Mart 1995 kış saatine denk geliyor (yaz saati o yıl 26 Mart’ta başladı), yani geçerli olan UT+2: yerel saatle 14.30, UT’de 12.30 eder. Yaz saati kuralını yanlış uygularsan bir saat kayarsın. Bu kayma Ay’da yarım dereceye denk gelir ve çoğu gün sonucu değiştirmez ama burç sınırındaysan değiştirir.
2. Doğum gününün ve sonraki günün 0 saat UT Ay boylamını oku. Efemeriste şu değerler var:
| Tarih (0 saat UT) | Ay'ın boylamı |
|---|---|
| 15 Mart 1995 | 147,82° → Aslan 27°49′ |
| 16 Mart 1995 | 161,33° → Başak 11°20′ |
| Günlük hız (fark) | 13,51° |
Daha ilk bakışta bir şey göze çarpıyor: Ay o gün Aslan’dan Başak’a geçmiş. Demek ki saat önemli.
3. Doğum saatinin gün içindeki oranıyla ilerlet. 12.30 UT, günün 12,5/24 = 0,521’i ediyor. Günlük hızın bu kadarını başlangıç değerine ekle: 147,82 + 13,51 × 0,521 = 147,82 + 7,04 = 154,86°.
4. Boylamı burca çevir. 154,86 ÷ 30 = 5,16. Tam kısım 5, sıfırdan sayınca altıncı burç: Başak. Kalan 0,16 × 30 = 4,9°, yani Başak 4°50′ civarı. (Kesin efemeris değeri Başak 4°49′. Aradaki iki dakikalık fark, Ay’ın hızı gün içinde tam sabit kalmadığı için çıkıyor ve burcu asla etkilemez.)
Aynı kişi 15 Mart 1995 sabahı 05.00’te doğmuş olsaydı saat 03.00 UT ederdi: 147,82 + 13,51 × 0,125 = 149,51°, yani Aslan 29°31′. Ay o gün Türkiye saatiyle 05.54’te Başak’a geçmiş. Bir saatlik fark, iki ayrı Ay burcu demek. Saati sormak zorunda olmamız bundan.
Doğum saatimi bilmiyorsam ne yapacağım?
Önce Ay’ın o gün burç değiştirip değiştirmediğine bak, büyük olasılıkla değiştirmemiş. Efemeriste doğum gününün ve ertesi günün 0 saat değerlerini bul. İkisi aynı burçtaysa (yani 30’a bölümlerinin tam kısmı aynıysa) Ay burcun saatten bağımsız olarak o burç, konu da kapanır. Farklıysa iki adayın var. O zaman:
- Kayıtlara bak. Türkiye’de hastane doğum belgelerinde ve bazı nüfus kayıtlarında saat yazar. e-Devlet’teki doğum bilgilerini de kontrol et. Annenin “sabaha karşı” demesi bile iki adaydan birini eler.
- İki okumayı birden oku. Ay burcu hesaplama aracı böyle günlerde iki burcu da gösterir. Duygusal ihtiyaçlarını hangi okuma anlatıyorsa onu çoğu zaman ilk cümlede tanırsın.
- Ay burcunu bilmeden yapabileceklerini yap. Güneş burcun, Venüs’ün, Mars’ın ve Merkür’den dışarıya doğru bütün gezegenlerin saat olmadan da kesin. Doğum haritası hesaplama aracı saatsiz modda bunların hepsini verir.
Siteler neden farklı Ay burcu veriyor?
Sebep neredeyse her zaman saat dilimi. En sık yapılan hata yerel saati evrensel saat sanmak. 14.30’u doğrudan tabloya götürürsen Ay’ı iki saat ileride ararsın. Bu bir dereceye denk gelir ve sınırdaki bir doğumda burcu değiştirir. İkinci hata o yılın yaz saati kuralını bilmemek: Türkiye’nin kuralı yıllar içinde birkaç kez değişti, 2016’dan beri de yaz saati hiç kapanmıyor. Üçüncüsü daha seyrek görülür. Bazı siteler Hint astrolojisinin kullandığı sideral zodyağı esas alır. Sideral burçlar tropikal burçların yaklaşık 24 derece gerisinde kaldığı için tropikalde Başak’ın başlarında duran bir Ay, sideral hesapta Aslan’a düşer. Bu yazı da aracımız da Batı astrolojisinin standardı olan tropikal zodyağı kullanıyor.
On iki Ay burcu tek satırda
Ay burcu nasıl hissettiğini ve neye ihtiyaç duyduğunu, Güneş burcu ise kim olduğunu anlatır. Ay burcunu bulduğunda okuman için kısa bir harita:
| Ay burcu | Nasıl hisseder |
|---|---|
| Koç | Hızlı hisseder, hareket ister |
| Boğa | Yavaş yerleşir, kalır |
| İkizler | Konuşarak hisseder |
| Yengeç | Mekânların havasını hatırlar |
| Aslan | Görülmeye ihtiyaç duyar |
| Başak | Düzelterek hisseder |
| Terazi | Önce ortamın havasını okur |
| Akrep | Hepsini hisseder, azını gösterir |
| Yay | Önünde ufuk varsa iyi hisseder |
| Oğlak | Önce duyguyu yönetir, sonra hisseder |
| Kova | Mesafeden hisseder |
| Balık | Etrafındaki herkesin duygusunu hisseder |
Su elementindeki üç burç için ayrı bir yazımız var: Yengeç, Akrep ve Balık Ay burçları. İki kişinin Ay burçlarının birbirini nasıl etkilediğini merak ediyorsan ay burcu uyumluluğu yazısı konuyu oradan alıp sürdürüyor.
Ay burcunu bulduktan sonra
Ay burcu haritanın tek bir satırı ama iş duygulara gelince en önemli satır. Euphia Ay burcunu haritanın geri kalanıyla birlikte okuyup her gün gökyüzünün senin Ay’ına ne yaptığını kısa ve sakin bir dille anlatır. Doğum saatini bilmiyorsan uygulama da dürüst davranır: yükseleni ve evleri uydurmaz, bildiğini söyler.
Haritanın söyleyecekleri bitmedi
Okudukların, haritandaki büyük resmin yalnızca bir parçası. Yükselenin, Ay'ın, Venüs'ün ve Mars'ın yalnızca sana ait bir hikâye anlatıyor. Euphia bu hikâyeyi seninle birlikte, nazikçe ve dürüstçe okur.
Google Play'de kullanımı ücretsiz · daha derin okumalar için isteğe bağlı Pro
Bu yazı hakkında: Bu yazıyı Euphia ekibi yazdı. Örnekteki Ay konumlarını açık kaynaklı Astronomy Engine kütüphanesiyle hesapladık. Ay’ın ortalama yıldızıl dönemi (27,32 gün) ve günlük ortalama hareketi (13,18°) standart astronomik değerler.